Museum opening hours: 9AM - 5PM op weekdagen bereikbaar

Koningin Wilhelmina en de Vredesbeweging

 

 

 

In de 19e eeuw waren grote groepen burgers actie gaan voeren voor vrede.

De grote landen meenden echter dat zij hun problemen zelf op konden lossen en wilden geen inmenging van derden.

Daarom kwam het als een verrassing toen de Russische tsaar Nicholas II landen uitnodigde voor een internationale vredesconferentie, dit op advies van zijn raadsadviseur Ivan Bloch.

In het begin was er niet veel animo maar onder druk van de vredesorganisaties reageerden de uitgenodigde landen toch positief.

Er werd gezocht naar een geschikte locatie, men wilde het niet doen in een van de grote landen om onpartijdigheid te voorkomen.

Uiteindelijk werd voorgesteld om het in den Haag te doen. Waarom is niet geheel duidelijk. Mogelijk omdat Nederland neutraal was en makkelijk te bereiken met trein of boot. Ook speelde mogelijk mee dat koningin Wilhelmina een familieband had met de tsaar.  In haar toonrede van 1898 zei Wilhelmina dit erover:

“Met bijzondere ingenomenheid ontving ik het voortel van zijne majesteit de keizer van Rusland tot het houden van eender conferentie waarin door vertegenwoordigers van alle Mogendheden zal worden gehandeld over beperking der krijgstoerustingen”.

De koningin had in begin gemengde gevoelens over deze eer omdat dit sugereerde dat Nederland niet tot de “grote” landen werd gerekend! Toch stelde zij de Oranjezaal in Paleis Huis ten Bosch ter beschikking als vergaderruimte.

vergadering in de Oranjezaal paleis huis ten Bosch

 

De conferentie begon op 18 mei 1899, de verjaardag van initiatiefnemer tsaar Nicolas II, en eindigde op 29 juli. Een van de besluiten was de oprichting van een permanent hof van arbitrage dat later werd gevestigd in het Vredespaleis in den Haag. Op 6 juli vertrok iedereen per trein naar Amsterdam waar koningin Wilhelmina ze een gala diner aanbood in de Moses zaal  in het paleis op de Dam.

Naar aanleiding van deze eerste vredesconferentie maakte plateelbakkerij Rozenburg vijf Vredesvazen. Twee van de vazen hebben een monogram van tsaar Nicholas II en koningin Wilhelmina. Op de andere vazen zijn beschilderingen van paleis Huis ten Bosch, de Vijverberg in de Haag en de Groenburgwal in Amsterdam. Deze vazen staan nu in het Vredespaleis.

 

 

Vredesvazen Foto C Vredespaleis

De tweede vredesconferentie vond plaats in 1907 in de Ridderzaal in den Haag hier werd toen symbolisch de eerste steen gelegd  voor de bouw van het Vredespaleis. Door een grote schenking van de Amerikaanse filantroop Andrew Carnegie kon dit paleis gebouwd worden.

aankomst delegaties bij Ridderzaal 1907

Een derde conferentie zou in 1915 plaats vinden maar heel ironisch werd door de eerste wereldoorlog afgelast.

In 1913 vond de opening plaats van het Vredespaleis in den Haag. Zowel koningin Wilhelmina, koningin Emma en Andrew Carnegie waren hierbij aanwezig. Ook Bertha von Suttner was een van de weinige vrouwen die naast de koningin hierbij aanwezig mochten zijn. Bertha von Suttner was een pacifist van het eerste uur en de eerste vrouw die de Nobelprijs voor de vrede kreeg.

Koninginnen Wilhelmina en Emma bij opening Vredespaleis

De opening van het Vredespaleis speelde een belangrijke rol in de festiviteiten rondom de viering van honderd jaar onafhankelijkheid van de Koninkrijk der Nederlanden.

 

Het Vredespaleis is nog steeds het permanent hof voor arbitrage, het internationaal gerechtshof van de Verenigde Naties  etc.

Hieronder enkele souvenirs uit onze verzameling:

Diverse ansichtkaarten 1907 en 1913

Bronzen plaquette interparlementaire vredesconferentie Den Haag 1913

 

 

porseleinen tegel t.g.v.de Vredesconferentie 1899 voor en achterkant

 

 

Aanbevolen literatuur het Boek The Peace Palace